२५ सेप्टेम्बर २०२६
कालो डायरी KAALO DIARY

तथ्य जाँच · जवाफदेहिता · Gen Z को आवाज

ताजा
मानव अधिकार आयोगको प्रतिवेदन: ओली, लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङ मानव अधिकार उल्लंघनकर्ता ठहरकार्की आयोगको सिफारिस अदालतको फैसला होइन — हाम्रो तथ्य जाँच पढ्नुहोस्विवादित नियुक्ति ट्र्याकर: नाता, पार्टी निकटता र प्रक्रियामाथि प्रश्न उठेका नियुक्तिहरू एकै ठाउँमातपाईंसँग प्रमाण छ? कालो डायरीलाई पठाउनुहोस्मानव अधिकार आयोगको प्रतिवेदन: ओली, लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङ मानव अधिकार उल्लंघनकर्ता ठहरकार्की आयोगको सिफारिस अदालतको फैसला होइन — हाम्रो तथ्य जाँच पढ्नुहोस्विवादित नियुक्ति ट्र्याकर: नाता, पार्टी निकटता र प्रक्रियामाथि प्रश्न उठेका नियुक्तिहरू एकै ठाउँमातपाईंसँग प्रमाण छ? कालो डायरीलाई पठाउनुहोस्
सत्य लुकाउन सकिँदैन

उनीहरूको रगतले बनेको सरकार — हाम्रो प्रश्नको जवाफ दिनैपर्छ

हरेक दाबीको तथ्य जाँच। हरेक विवादित नियुक्तिको रेकर्ड। हरेक आयोगको प्रतिवेदन — स्रोतसहित, दुवै पक्षसहित।

पछिल्लो तथ्य जाँच
सन्दर्भ आवश्यक

के कार्की आयोगले ओली र लेखकलाई “दोषी” ठहर गरेको हो?

छोटो जवाफ: होइन। आयोगले दोषी ठहर गरेको होइन, कारबाही (अनुसन्धान र मुद्दा) सिफारिस गरेको हो। दोषी वा निर्दोष छुट्याउने अधिकार अदालतको मात्र हो। आयोगले के भन्यो? पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी…

पूरा पढ्नुहोस् →

उनीहरूको बलिदान नबिर्सौं

भदौ २३–२४ (सेप्टेम्बर ८–९, २०२५) को Gen Z आन्दोलन

  • ७६जीवन गुमे
  • ४५शहीद घोषित
  • १३नियुक्ति ट्र्याक गरिएको

स्रोतअनुसार संख्या फरक छ — हाम्रो तथ्य जाँच हेर्नुहोस् →

पछिल्लो तथ्य जाँच

सबै हेर्नुहोस् →
विश्लेषण

“योग्यलाई रोजौं” देखि “आफ्नैलाई रोजौं” सम्म? नियुक्तिमा उठेका प्रश्नहरू

Gen Z आन्दोलनको केन्द्रमा "नेपो किड्स" — अर्थात् शक्तिमा रहेकाका परिवार र आसेपासेले पाउने विशेषाधिकार — विरुद्धको आक्रोश थियो। आन्दोलनपछि बनेका दुवै सरकारले योग्यतामा आधारित नियुक्तिको…

२२ सेप्टेम्बर २०२६
विश्लेषण

दुई आयोग, दुई निष्कर्ष: कार्की आयोग र मानव अधिकार आयोगमा के फरक?

भदौ २३–२४ को घटनाबारे दुई ठूला प्रतिवेदन आएका छन्। दुवैले ओली र लेखकलाई जिम्मेवार देखाए पनि धेरै कुरामा फरक छन्। कार्की आयोगमानव अधिकार आयोग प्रकृतिसरकारले गठन…

२१ सेप्टेम्बर २०२६
तथ्य जाँच

Gen Z आन्दोलनमा कति जनाको ज्यान गयो? ७२, ७६ कि ७७?

सामाजिक सञ्जाल र सञ्चारमाध्यममा आन्दोलनका मृतकको संख्या फरक-फरक देखिन्छ। हामीले मुख्य स्रोत भिडाएका छौं। स्रोतसंख्याटिप्पणी प्रारम्भिक समाचार (सेप्टेम्बर २०२५)७२घाइतेको उपचारका क्रममा संख्या बढ्दै गएको विकिपिडिया लगायत…

१९ सेप्टेम्बर २०२६
तथ्य जाँच

के मानव अधिकार आयोगले रवि लामिछानेलाई दोषी ठहर गरेको हो?

छोटो जवाफ: होइन। राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले तीन जनालाई मात्र मानव अधिकार उल्लंघनकर्ता ठहर गरेको छ — केपी शर्मा ओली, रमेश लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङ। रवि…

१८ सेप्टेम्बर २०२६
तथ्य जाँच

के सरकारले एकै पटक १,२०० भन्दा बढी पदाधिकारी हटाएको हो?

छोटो जवाफ: हो। ३ मे २०२६ मा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले "सार्वजनिक पदाधिकारीलाई पदबाट हटाउने सम्बन्धी विशेष व्यवस्था अध्यादेश, २०२६" जारी गरे। यसले करिब ११० वटा कानुनअन्तर्गत…

१७ सेप्टेम्बर २०२६
तथ्य जाँच

के राजीनामा दिएका सुदन गुरुङ फेरि गृहमन्त्री बनेका हुन्?

छोटो जवाफ: हो। २२–२३ अप्रिल २०२६ मा राजीनामा दिएका सुदन गुरुङ ९ जुन २०२६ मा पुनः गृहमन्त्री नियुक्त भए। राजीनामा किन? १२ अप्रिलको सम्पत्ति विवरणमा दुई…

१६ सेप्टेम्बर २०२६

विवादित नियुक्ति ट्र्याकर

सबै हेर्नुहोस् →

नातागोता, पार्टी निकटता, योग्यता वा प्रक्रियामाथि प्रश्न उठेका नियुक्तिहरू — स्रोत, प्रमाणको तह र सम्बन्धित पक्षको भनाइसहित।

तस्बिर थप्न बाँकी
मनोनीत

मानबहादुर कार्की

प्रमुख निर्वाचन आयुक्त (मनोनीत)

सर्वोच्च अदालतका बहालवाला रजिस्ट्रारलाई सिधै संवैधानिक निकायमा — कुलिङ पिरियडको प्रश्न।

३ जुलाई २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
पदमा बहाल

हिक्मतबहादुर रावल

महाप्रबन्धक, गोरखापत्र संस्थान

रास्वपा सभापति रवि लामिछानेका ग्यालेक्सी टिभीका पूर्वसहकर्मी; १० जनाको छोटो सूचीबाट छानिए पनि चिनजानको आरोप।

२ जुलाई २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
पदमा बहाल

किशोर थापा

अध्यक्ष, त्रिभुवन विश्वविद्यालय सेवा आयोग

प्रतिस्पर्धाबिना नियुक्ति; विश्वविद्यालय व्यवस्थापनको अनुभव नभएको, ६८ वर्षको उमेर, पूर्वराजनीतिक आबद्धता (विवेकशील साझा) भन्दै प्रश्न।

१ जुलाई २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
पदमा बहाल

तीर्थ श्रेष्ठ

सदस्य–सचिव, पशुपति क्षेत्र विकास कोष

मन्त्रीकै गृहनगर पोखराका; विश्व सम्पदा क्षेत्र व्यवस्थापनको अनुभव नभएको आलोचना।

१ जुलाई २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
पदमा बहाल

सिद्धिलक्ष्मी ब्यञ्जनकार

सदस्य, नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समिति

प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार ब्यञ्जनकारकी बहिनी। एउटै परिवारका तीन जना सरकारी पदमा।

जुलाई २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
पुनः नियुक्त

सुदन गुरुङ

गृहमन्त्री

वित्तीय कारोबार र सम्पत्ति विवरणमाथि प्रश्नपछि राजीनामा; सरकारकै छानबिनपछि ७ हप्तामा पुनः गृहमन्त्री। मानव अधिकार आयोगको थप अनुसन्धान…

९ जुन २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
छानबिनमा

नेपाल वायुसेवा निगम सञ्चालक समिति (५ जना)

सञ्चालक, नेपाल वायुसेवा निगम

खुला प्रतिस्पर्धाका अंक बेवास्ता गरी मन्त्रीले मनोमानी नियुक्ति गरेको उजुरी; मन्त्रालयले खण्डन गरेको।

जुन २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार
तस्बिर थप्न बाँकी
अवस्था अद्यावधिक गर्न बाँकी

सिद्धि ब्यञ्जनकार

शिक्षामन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार

प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार ब्यञ्जनकारका भाइ।

१ अप्रिल २०२६ · बालेन शाह नेतृत्वको सरकार

दुई आयोग, दुई निष्कर्ष

सबै हेर्नुहोस् →
प्रतिवेदन

कार्की आयोग

पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की (अध्यक्ष), विज्ञानराज शर्मा, विश्वेश्वरप्रसाद भण्डारी · ८ मार्च २०२६

  • आन्दोलनका क्रममा कुल ७७ जनाको मृत्यु भएको; भदौ २३ (सेप्टेम्बर ८) मा मात्र १९ जनाको।
  • चार घण्टाभन्दा बढी गोली चलिरहँदा पनि रोक्ने प्रयास नगरिएको।
  • तत्कालीन प्रधानमन्त्री, गृहमन्त्री र प्रहरी प्रमुखविरुद्ध मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को दफा १८१ र १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस।
  • गृहसचिव, सशस्त्र प्रहरी प्रमुख, राष्ट्रिय अनुसन्धान प्रमुख र काठमाडौंका सीडीओविरुद्ध दफा १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस।
पूरा पढ्नुहोस् →
प्रतिवेदन

मानव अधिकार आयोग

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग — अनुसन्धान नेतृत्व: आयुक्त डा. लिली थापा · २७ मे २०२६

  • सेप्टेम्बर ८ र ९ दुवै दिनको घटना समेटिएको, झन्डै १,००० पृष्ठको प्रतिवेदन।
  • ओली, लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङ मानव अधिकार उल्लंघनकर्ता ठहर।
  • फिल्डका कमान्डरहरूले स्पष्ट निर्देशिका र निगरानीविना काम गरेको।
  • TOB जस्ता संगठित समूहले सुरुमा शान्तिपूर्ण रहेको प्रदर्शनमा घुसपैठ गरेको।
पूरा पढ्नुहोस् →

आयोगहरूले कसलाई के सिफारिस गरे ?

यी आयोगका सिफारिस हुन्, अदालतको फैसला होइनन्। अदालतले दोषी ठहर नगरेसम्म सबै निर्दोष मानिन्छन्।

नाम पद सिफारिस प्रतिवेदन
केपी शर्मा ओली तत्कालीन प्रधानमन्त्री फौजदारी दफा १८१ (लापरबाही) र १८२ (हेलचेक्र्याइँ) अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
रमेश लेखक तत्कालीन गृहमन्त्री फौजदारी दफा १८१ र १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
चन्द्रकुबेर खापुङ तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक फौजदारी दफा १८१ र १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
गोकर्णमणि दुवाडी तत्कालीन गृहसचिव फौजदारी दफा १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
राजु अर्याल तत्कालीन सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक फौजदारी दफा १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
हुतराज थापा तत्कालीन राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग प्रमुख फौजदारी दफा १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
छविलाल रिजाल तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी, काठमाडौं फौजदारी दफा १८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस कार्की आयोग
सिद्धिविक्रम शाह प्रहरी एआईजी विभागीय विभागीय कारबाही (सोही प्रतिवेदनमा पुरस्कार सिफारिस पनि) कार्की आयोग
ओमबहादुर राना प्रहरी डीआईजी विभागीय विभागीय कारबाही कार्की आयोग
विश्व अधिकारी प्रहरी एसएसपी विभागीय विभागीय कारबाही कार्की आयोग

सबै हेर्नुहोस् →

  1. सरकारले फेसबुक, युट्युब, X लगायत २६ सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्‍यो
  2. Gen Z प्रदर्शनमा प्रहरीको गोली
  3. प्रधानमन्त्री ओलीको राजीनामा, व्यापक आगजनी
  4. सुशीला कार्की अन्तरिम प्रधानमन्त्री
  5. प्रधानमन्त्री सचिवालयमा नियुक्तिमाथि विवाद
  6. दुई दिनमा २,६४२ राउन्ड गोली
  7. ४५ जना शहीद घोषित
  8. ह्युमन राइट्स वाचको प्रतिवेदन

तथ्य जाँच गर्नुपर्ने कुरा छ ?

कुनै समाचार, भिडियो, दाबी वा नियुक्तिबारे शंका छ भने प्रमाणसहित पठाउनुहोस्। तपाईंको पहिचान गोप्य राखिनेछ।